
Bobi Wine: Halkın Başkanı, Uganda’nın pop yıldızı Bobi Wine’ın 35 yıllık diktatörlüğe karşı müzikle ve cesaretle yürüttüğü sarsıcı demokrasi mücadelesini belgeliyor.
Robert Kyagulanyi Ssentamu, ya da sahne adıyla Bobi Wine, Uganda'nın kenar mahallelerinden (gettolarından) çıkan, halkın sevgilisi olmuş bir Afrobeat yıldızıdır. Ancak ülkesindeki yoksulluk, adaletsizlik ve Devlet Başkanı Yoweri Museveni'nin 1986'dan beri süren baskıcı rejimi, onu sahnelerden siyaset meydanlarına taşır. Bobi, "Halkın Başkanı" sloganıyla yola çıkarak, ülkenin %70'inden fazlasını oluşturan genç nüfusun sesi olur ve 2021 seçimlerinde Museveni'ye rakip olmaya cüret eder.
Belgesel, Bobi Wine ve eşi Barbie'nin bu süreçte ödediği ağır bedelleri sansürsüz bir gerçeklikle gözler önüne seriyor. Kamera, coşkulu konser görüntülerinden; göz yaşartıcı gazların, kurşunların ve keyfi tutuklamaların yaşandığı kaotik sokaklara keskin geçişler yapar. Bobi ve ekibi, sadece bir seçim kampanyası yürütmez; aynı zamanda hayatta kalma savaşı verir. Film, bir müzisyenin siyasi bir lidere dönüşümünü anlatırken, demokrasinin ne kadar kırılgan ve kazanılmasının ne kadar kanlı olabileceğini belgeleyen bir gerilim filmine dönüşür.
Bu yapım bir kurgu değil, hayatın ta kendisi olduğu için karakterler gerçek kişilerdir ve senaryosuz bir dramın içindedirler.
Bobi Wine (Robert Kyagulanyi): Filmin karizmatik ve dirençli merkezi. Bir pop yıldızının rahat hayatını elinin tersiyle itip, dayak yemeyi, hapsedilmeyi ve sürekli ölüm tehdidi altında yaşamayı göze alan bir lider portresi çiziyor. Onun korkusu ve cesareti arasındaki gelgitler, filmi insani kılıyor.
Barbie Kyagulanyi: Bobi'nin eşi ve en büyük destekçisi. Barbie, sadece "eş" rolünde değil; siyasi stratejist, moral kaynağı ve çocuklarını bu kaosun ortasında korumaya çalışan bir anne olarak filmin gizli kahramanı.
Yoweri Museveni: 35 yılı aşkın süredir iktidarda olan, başlangıçta devrimciyken zamanla dönüştüğü diktatör kimliğiyle, filmin soğuk ve acımasız antagonisti.
Yönetmenler Moses Bwayo ve Christopher Sharp, Bobi Wine: Halkın Başkanı ile sadece bir biyografi değil, bir "politik gerilim" inşa etmişler. 5 yıla yayılan çekim süreci, olayların tırmanışını ilmek ilmek işliyor. "Cinema Verité" (gerçek sinema) tekniğinin en çiğ örneklerinden biri olan filmde, kamera asla olayların dışına çıkmıyor; yönetmenler de Bobi ile birlikte o polis araçlarına biniyor, o gazı yiyor.
Kurgu ve müziğin kullanımı muazzam. Bobi'nin neşeli ve ritmik şarkılarının, rejimin uyguladığı şiddet görüntüleri üzerine binmesi, Uganda'daki tezatlığı (umut ve vahşet) izleyicinin yüzüne çarpıyor. Film, Batı dünyasının Afrika'daki diktatörlüklere karşı takındığı ikiyüzlü sessizliği de alt metinde eleştirerek, Oscar adaylığını sonuna kadar hak eden evrensel bir direniş öyküsü sunuyor.
Politik belgesellere ilgi duyanlar, Navalny veya Winter on Fire gibi direniş hikayelerini sevenler bu filmi mutlaka listesine almalı. Ayrıca müziğin toplumsal değişimdeki gücüne inananlar, Afrika siyasetini anlamak isteyenler ve insan hakları aktivizmine duyarlı izleyiciler için kaçırılmayacak bir kaynak.
Çünkü bu film, özgürlüğün bedava olmadığını, her bir oyun ve her bir sesin ne kadar hayati olduğunu en sert biçimde hatırlatıyor. Bobi Wine'ın karizması ve müziği, hikâyeyi izlenebilir kılsa da, rejimin çıplak şiddetiyle yüzleşmek seyirciyi konfor alanından çıkarıp sarsıyor. Modern zamanlarda, gözümüzün önünde yaşanan bir Davut ile Golyat savaşını en ön sıradan izlemek için bu belgesel görülmeli.
Müzik ve Direniş: Sanatın susturulamaz bir siyasi silaha dönüşmesi.
Kuşak Çatışması: İktidara yapışmış yaşlı "kurtarıcılar" ile değişim isteyen genç nesil arasındaki savaş.
Özgürlüğün Bedeli: Demokrasi talebinin fiziksel ve ruhsal maliyeti, aileden ve can güvenliğinden vazgeçiş.
Diktatörlük Anatomisi: Bir rejimin, gücünü korumak için hangi şiddet araçlarını (asker, polis, hukuk) nasıl kullandığı.
Navalny: Rus muhalif liderin zehirlenmesi ve siyasi mücadelesini anlatan, benzer bir "tek adam vs. halk kahramanı" yapısı.
Winter on Fire: Ukraine's Fight for Freedom: Halkın baskıcı bir rejime karşı sokaklardaki direnişini anlatan güçlü bir belgesel.
Finding Fela: Müziğiyle Nijerya'daki sisteme başkaldıran Fela Kuti'nin hayatını konu alan yapım.
The Edge of Democracy: Brezilya siyasetindeki çalkantıları ve demokrrasinin erozyonunu işleyen kişisel bir bakış.
Belgeselin çekimleri sırasında yönetmenlerden Moses Bwayo da tutuklanmış, hapsedilmiş ve hatta yüzüne yakın mesafeden ateş edilmiştir.
Film, 2024 Akademi Ödülleri'nde (Oscar) "En İyi Belgesel Film" dalında aday gösterilmiştir.
Bobi Wine'ın kampanya sürecinde giydiği kırmızı bere, direnişin sembolü haline gelmiş ve hükümet tarafından "devlet üniforması" olduğu gerekçesiyle sivillerin giymesi yasaklanmıştır.
Resmi sonuçlara göre seçimi Yoweri Museveni kazanmıştır; ancak Bobi Wine ve uluslararası gözlemciler, seçimlerde büyük çapta hile yapıldığını, internetin kesildiğini ve oyların çalındığını belirtmiştir.
Bobi Wine hala Uganda'da yaşamaktadır. Muhalefet lideri olarak mücadelesine devam etmekte, ancak sık sık ev hapsine alınmakta ve yoğun bir polis gözetimi altında tutulmaktadır.
Evet, filmdeki tüm çatışma, şiddet ve konser görüntüleri gerçektir. Herhangi bir canlandırma sahnesi bulunmamaktadır.
Film, National Geographic Documentary Films yapımıdır ve dünya genelinde Disney+ platformu üzerinden izlenebilmektedir.
Yorum yazmak için giriş yapınız.
Yükleniyor...