
Belgesel
The Betrayal (Nerakhoon), yönetmen Ellen Kuras ve filmin hem anlatıcısı hem de ana kahramanı olan Thavisay Phrasavath’ın ortaklaşa imza attığı, yapımı tam 23 yıl süren bir belgeseldir. Hikâye, Laos’ta gizli bir savaşın sürdüğü 1960’lı yıllarda başlar. Thavisay’ın babası, CIA için çalışan bir subaydır; ancak savaş kaybedilince aile, "ihanete uğradığını" hisseden yeni rejimden kaçmak zorunda kalır.
Belgesel, ailenin Laos’un balta girmemiş ormanlarından kaçışını, Mekong Nehri’ni geçişlerini ve sonunda mülteci olarak New York’un karmaşık sokaklarına varışlarını konu alıyor. Ancak Amerika bir "umut kapısı" değil, yeni zorlukların başlangıcıdır. Dil bariyeri, ırkçılık, yoksulluk ve geçmişin travmaları, ailenin birliğini sarsmaya başlar. Film, sadece bir göç hikâyesi değil; aynı zamanda bir babanın çocuklarını terk edişi ve bir annenin çocuklarını bir arada tutma çabası üzerinden ilerleyen derin bir kişisel yüzleşmedir.
Bu yapımın merkezinde Thavisay Phrasavath yer alıyor. Thavisay sadece hayatını anlatmakla kalmıyor, aynı zamanda kameranın arkasında da durarak yaşadığı acıyı sinematografik bir dille ifade ediyor. Annesinin metaneti, kardeşlerinin Amerika’nın zorlu mahallelerinde büyürken geçirdikleri değişimler, belgeselin duygusal katmanlarını oluşturuyor.
Yönetmen Ellen Kuras, normalde Eternal Sunshine of the Spotless Mind gibi filmlerin görüntü yönetmeni olarak bilinse de, bu filmde Thavisay ile kurduğu dostluk sayesinde bir ailenin çeyrek asırlık dönüşümünü kaydetmiştir. Filmde yer alan kişiler "oyuncu" değil; savaşın, göçün ve kültürel çatışmanın gerçek kurbanları ve hayatta kalanlarıdır.
Akademi Ödülleri'nde "En İyi Belgesel" dalında aday gösterilen yapım, çekim süreciyle sinema tarihinde nadir görülen bir adanmışlığın ürünüdür. Thavisay’ın şiirsel anlatımı, Kuras’ın görsel ustalığıyla birleşince, yapım standart bir belgesel olmaktan çıkıp epik bir drama hissiyatı kazanıyor. Laos’un yemyeşil doğasıyla Brooklyn’in gri betonları arasındaki tezat, ailenin içsel bölünmesini mükemmel bir şekilde yansıtıyor. Film, "vatan" kavramının sadece coğrafi değil, aynı zamanda ruhsal bir aidiyet olduğunu savunuyor.
Güneydoğu Asya tarihine ilgi duyanlar, mülteci sorunlarını ve uyum süreçlerini insan odaklı bir perspektiften görmek isteyenler bu filmi mutlaka izlemeli. Ayrıca, zamanın bir aile üzerindeki yıkıcı ve iyileştirici etkisini merak eden, sabırlı ve derinlikli hikâye arayan her sinemasever bu yapımı listesine eklemelidir.
Bu film, savaşın sadece cephede bitmediğini, travmaların nasıl kuşaktan kuşağa aktarıldığını anlamak için eşsiz bir döküman. "Nerakhoon" kelimesinin anlamı olan "ihanet", filmde üç farklı şekilde işlenir: Devletin ihaneti, babanın ihaneti ve yeni hayatın vadettiği sahte umutların ihaneti. Bu katmanları keşfetmek, izleyiciye insan iradesinin dayanıklılığı üzerine çok şey öğretiyor.
Mülteci Deneyimi: Yeni bir dünyada kimlik kurma savaşı.
Baba-Oğul Çatışması: Savaşın ve göçün gölgesinde parçalanan aile hiyerarşisi.
Gizli Savaş (Secret War): Laos'taki çatışmaların bilinmeyen insani bedeli.
Kayıp ve Hafıza: Geride bırakılan vatan ile yeni hayattaki yabancılaşma arasındaki denge.
Eğer mülteci hikâyelerinin bu samimi ve uzun soluklu anlatımını sevdiyseniz, bir ailenin İngiltere'ye göçünü konu alan In This World filmine göz atabilirsiniz. Ayrıca, bir çocuğun mülteci kampından hayata tutunuşunu anlatan First They Killed My Father (Kamboçya soykırımı odaklı) benzer bir tarihi film atmosferi sunacaktır.
"Nerakhoon" kelimesi Lao dilinde "iyilik bilmezlik" veya "ihanet" anlamına gelmektedir.
Film tam 23 yıllık bir sürede tamamlanmıştır; bu süre zarfında Thavisay bir çocuktan bir yetişkine dönüşmüştür.
Thavisay Phrasavath, bu filmdeki çalışmasıyla Emmy Ödülü kazanmıştır.
1. Film bir kurgu mu? Hayır, tamamen gerçek kişilerin, 23 yıllık arşiv görüntüleri ve güncel röportajlarıyla oluşturulmuş bir belgeseldir.
2. Laos'taki "Gizli Savaş" nedir? Vietnam Savaşı sırasında CIA'in Laos'ta komünizme karşı yürüttüğü, ancak Amerikan kamuoyundan yıllarca saklanan askeri operasyonlardır.
3. Filmin yönetmeni kimdir? Ünlü görüntü yönetmeni Ellen Kuras ve bizzat hikâyenin kahramanı olan Thavisay Phrasavath birlikte yönetmişlerdir.
Yorum yazmak için giriş yapınız.
Yükleniyor...