
Belgesel
Leningrad’da (bugünkü St. Petersburg) bulunan ve Rossy Sokağı olarak da bilinen ünlü Tiyatro Sokağı, 200 yılı aşkın süredir dünyanın en prestijli bale okullarından biri olan Vaganova Akademisi’ne ev sahipliği yapmaktadır. Bu belgesel, binlerce aday arasından seçilen ve hayatlarını bu zarif ama bir o kadar da acımasız sanat dalına adayan küçük çocukların ve gençlerin bir yılını takip ediyor. Henüz çocuk yaşta ailelerinden ayrılan bu öğrenciler için bale, sadece bir dans değil; her sabahın köründe başlayan, katı kurallar ve fiziksel sınırların zorlandığı bir yaşam biçimidir.
Film, öğrencilerin sınıflardaki zorlu eğitimlerinden sahne arkasındaki heyecan dolu bekleyişlerine, öğretmenlerin disiplinli yaklaşımlarından mezuniyet performanslarına kadar her anı titizlikle kaydediyor. Bale tarihinin en büyük isimlerinin geçtiği bu koridorlarda, yeni nesil sanatçı adaylarının mükemmellik arayışı ve bu uğurda verdikleri ödünler hikâyenin merkezine yerleşiyor. Yapım, izleyiciye bir sanatçının nasıl "yaratıldığını" gösteren, estetik ve disiplinin iç içe geçtiği sarsıcı bir yolculuk vaat ediyor.
Bu yapım bir belgesel olduğu için kadroda yer alan isimler gerçek öğretmenler ve öğrencilerdir. Ancak filmin en büyük sürprizi, anlatıcı koltuğunda oturan efsanevi oyuncu Princess Grace (Grace Kelly). Grace Kelly, o büyüleyici ve karakteristik sesiyle belgesele kraliyet ailesine yaraşır bir asalet ve derinlik katıyor.
Akademinin o dönemki öğrencileri olan Angelina Armeiskaya ve diğer genç yetenekler, sahnede sergiledikleri kusursuz performansların ardındaki çocuksu yorgunluğu ve azmi izleyiciye hissettiriyor. Öğretmenlerin ise her bir parmak hareketini ve duruşu düzelten otoriter ama sanata bağlı tavırları, gerçek bir usta-çırak ilişkisinin nasıl olması gerektiğini kanıtlıyor.
Robert Dornhelm’in yönettiği bu yapım, bale üzerine çekilmiş en dürüst ve estetik belgesellerden biri olarak kabul edilir. "En İyi Belgesel" dalında Oscar adaylığı kazanan film, sadece bale sahnelerine odaklanmak yerine, bu sanatın arkasındaki ağır psikolojik ve fiziksel emeği de inceliyor. Görüntü yönetimi, Leningrad’ın tarihi dokusunu ve akademinin büyüleyici atmosferini bir biyografi tadında yansıtarak izleyiciyi 1970'lerin Sovyetler Birliği’ndeki o yüksek sanat dünyasına ışınlıyor.
Dans tutkunları, bale sanatına ilgi duyanlar ve bir disiplinin nasıl zirveye ulaştığını merak eden herkes bu filmi mutlaka izlemeli. Ayrıca eğitim psikolojisiyle ilgilenenler ve çocukların yetenekleri doğrultusunda nasıl şekillendiğini görmek isteyen ebeveynler için de ilham verici bir aile filmi niteliği taşıyor. Sanatın mutfağını ve mükemmelliğe giden o ince çizgiyi merak eden sinemaseverler için eşsiz bir dökümanter örneğidir.
Bu belgesel, bugün izlediğimiz pek çok kurmaca dans filminin (Black Swan gibi) aksine, drama ve kurguya ihtiyaç duymadan gerçeğin ne kadar büyüleyici olabileceğini gösteriyor. Grace Kelly’nin anlatımıyla zenginleşen yapım, balenin sadece görsel bir şov değil, bir ruh disiplini olduğunu anlatıyor. Rus bale ekolünün neden dünyanın en iyisi olduğunu anlamak ve o meşhur Tiyatro Sokağı’nın tozlu ama kutsal havasını solumak için bu yapım en iyi rehberdir.
Mükemmellik Arayışı: Kusursuz bir performans için harcanan yıllar ve binlerce saatlik çalışma.
Fedakarlık: Çocukluktan vazgeçip sanatın disiplinine teslim olma süreci.
Kuşaklar Arası Aktarım: Yüzyıllık bale geleneklerinin usta öğreticilerden genç zihinlere aktarılması.
Bale dünyasının perde arkasını merak ediyorsanız, daha modern bir anlatıma sahip olan First Position belgeselini veya bir dansçının hayatını kurgusal bir dille anlatan macera filmi ve dram karışımı The Turning Point yapımını izleyebilirsiniz. Ayrıca Rus sanat dünyasına dair daha fazla derinlik arayanlar için Bolshoi Babylon belgeseli de oldukça güçlü bir öneridir.
Filmin anlatıcısı Grace Kelly, bale sanatına olan büyük hayranlığı nedeniyle bu projede yer almayı gönüllü olarak kabul etmiştir. Belgesel, Sovyet yetkililerinin akademi içine girmesine izin verdiği nadir Batılı yapımlardan biridir. Filmde görülen Vaganova Akademisi; Nijinsky, Pavlova ve Nureyev gibi dünya bale tarihine damga vurmuş isimlerin yetiştiği yerdir.
Hayır, filmde yer alan herkes Vaganova Akademisi’nin o dönemdeki gerçek öğrencileridir; sergiledikleri tüm performanslar derslerin ve provaların bir parçasıdır.
"Theatre Street", Leningrad’daki okulun bulunduğu caddenin adıdır. Bu sokak, sadece bir adres değil, Rus bale kültürünün kalbinin attığı yer olarak kabul edilir.
Grace Kelly filmin anlatıcısıdır. Görüntüler akarken izleyiciye akademinin tarihini, balenin kurallarını ve çocukların duygusal dünyasını onun sesinden dinleriz.
Yorum yazmak için giriş yapınız.
Yükleniyor...