
Komedi

Şaban/Sahte Tosun Paşa

Tellioğlu Lütfü

Leyla

Tellioğlu Adile

Tellioğlu Zekiye

Tellioğlu Hatice

Tellioğlu Ruhi

Tellioğlu Vehbi

Tellioğullarının Reisi Akil

Tellioğlu Mülayim
Osmanlı döneminin İskenderiye’sinde geçen hikâye, kentin iki nüfuzlu ailesi olan Tellioğulları ve Seferoğulları arasındaki ezeli rekabeti odağına alır. Her iki sülale de bölgenin en verimli arazisi olan Yeşil Vadi’nin mülkiyetini ele geçirmek için birbirleriyle amansız bir mücadele içindedir. Bu çekişme, dönemin Daver Bey’inin kızı Leyla’nın evlilik meselesiyle daha da karmaşık ve eğlenceli bir hâl alır.
Tellioğulları, Daver Bey’i etkilemek ve Yeşil Vadi’yi garantilemek için zekice (?) bir plan yapar. Evin saf ve sakar uşağı Şaban’ı, o dönem herkesin çekindiği kudretli devlet adamı Tosun Paşa kılığına sokarlar. Ancak işler planlandığı gibi gitmez; sahte paşanın Leyla’ya aşık olması ve gerçek Tosun Paşa’nın şehre gelmesiyle olaylar içinden çıkılmaz bir karmaşaya ve sinema tarihine geçen bir kahkaha tufanına dönüşür.
Filmin başarısının en büyük mimarı, şüphesiz her biri devleşen oyuncu kadrosudur. Kemal Sunal, hayat verdiği Şaban/Sahte Tosun Paşa karakteriyle saf ama bir o kadar da kurnaz Anadolu insanı tipini zirveye taşır. Mimikleri ve zamanlamasıyla sahneleri tek başına domine ederken, karşısındaki Şener Şen ile olan uyumu Türk sinemasının en iyi ikililerinden birini doğurur.
Şener Şen, Lütfü karakterinde kurnaz, plan yapan ama planları her zaman elinde patlayan aristokrat tavırlı aile reisi rolünde mükemmel bir performans sergiler. Müjde Ar, zarafetiyle Leyla karakterine can verirken; Adile Naşit ve Ayşen Gruda gibi isimler, aile içi dinamikleri ve kadınların bu güç savaşındaki eğlenceli rollerini ustalıkla yansıtır. Akil Öztuna (Tellioğlu Hayri) ve Sıtkı Akçatepe (Seferoğlu İbrahim) gibi isimler ise bu klasik yerli film kadrosunun ağır topları olarak hikâyeye derinlik katar.
Kartal Tibet’in yönetmen koltuğunda oturduğu Tosun Paşa, sadece bir komedi filmi değil, aynı zamanda toplumun hırs, statü ve aşk gibi temel duygularını hicveden bir yapımdır. Yavuz Turgul’un senaryosundaki keskin zeka, filmi zamansız kılan en önemli unsurdur. Arzu Film ekolünün en parlak örneklerinden biri olan yapım, görsel anlatımı ve müzikleriyle de hafızalara kazınmıştır.
Hafta sonu ailesiyle birlikte keyifli vakit geçirmek isteyenler ve samimi bir atmosfer arayan herkes bu filmi izlemeli. Eğer Yeşilçam sinemasının o sıcak ve nostaljik dokusunu özlediyseniz, Tosun Paşa sizin için doğru tercihtir. Özellikle Kemal Sunal ve Şener Şen’in karşılıklı atışmalarından hoşlanan Türk komedi filmi tutkunları için bu yapım bir zorunluluktur.
"Yeşil Vadi bizimdir!" repliğiyle simgeleşen film, absürt mizahı ile toplumsal gerçekçiliği harika bir dengede tutar. Karakterlerin karikatürize edilmiş özellikleri aslında insan doğasındaki zaafların birer yansımasıdır. Zekice yazılmış diyalogları, bugün bile sosyal medyada sıkça paylaşılan ikonik sahneleri ve asla eskimeyen espri kalitesi için mutlaka izlenmelidir.
Ezeli Rekabet: Toprak ve güç hırsının insanları sürüklediği absürt durumlar.
Kimlik Karmaşası: Sınıfsal farkların bir kıyafet ve unvanla nasıl kolayca manipüle edilebileceği.
Saf Aşk: Şaban’ın statüsünü unutup Leyla’ya duyduğu temiz ama imkânsız ilgi.
Aile Bağları: Çatışmalara rağmen sülale çıkarları için gösterilen birlik ve beraberlik.
Eğer Tosun Paşa’yı sevdiyseniz, aynı dönemin ruhunu taşıyan ve oyuncu kadrosuyla benzerlik gösteren diğer Arzu Film yapımlarına da göz atabilirsiniz. Özellikle Şabanoğlu Şaban, askerlik arkadaşlığı üzerinden gelişen benzer bir yanlışlıklar komedisidir. Süt Kardeşler ise yine bir "sahte kimlik" hikâyesi etrafında dönen, korku ve komedi unsurlarını birleştiren bir başka efsanedir. Hababam Sınıfı serisi de kolektif oyunculuk ve mizah anlayışı bakımından Tosun Paşa ile aynı ekolün parçasıdır.
Filmin senaryosu, aslında büyük usta Nazım Hikmet Ran tarafından (takma isimle) yazılan bir öyküden esinlenilerek Yavuz Turgul tarafından sinemaya uyarlanmıştır. Çekimlerin büyük bir kısmı Emirgan’daki Sarı Köşk ve çevresinde gerçekleştirilmiştir. Yeşil Vadi sahneleri ise Kemerburgaz’da çekilmiştir. Filmde yer alan "gerçek" Tosun Paşa karakteri, tarihteki Kavalalı İbrahim Paşa figürüne bir gönderme niteliği taşır.
Film 1976 yılında çekilmiş ve aynı yıl vizyona girmiştir. Çekim mekanları olarak İstanbul’daki Emirgan Korusu (Sarı Köşk), Yeşilköy ve Kemerburgaz tercih edilmiştir.
Tosun Paşa’nın senaryosu, Türk sinemasının usta ismi Yavuz Turgul tarafından kaleme alınmıştır. Hikâye, Nazım Hikmet’in bir eserinden esinlenilmiştir.
Filmin sonunda Tellioğulları ve Seferoğulları’nı cezalandırmak için gelen gerçek Tosun Paşa karakterini usta oyuncu Oktar Durukan canlandırmaktadır.
Yorum yazmak için giriş yapınız.
Yükleniyor...