
Komedi, Dram

Emanoil Piscoci

Virgil Jderescu

Tiberiu Mănescu

Doamna Mănescu

Doamna Jderescu
Vali

Lică
Vera
Petrică

Barman
Noel arifesi yaklaşırken, Romanya'nın sakin bir kasabasında yerel bir televizyon kanalının sahibi olan Jderescu, 16 yıl önce gerçekleşen 22 Aralık 1989 devrimini anmak için canlı bir tartışma programı düzenler. Amacı, o gün kasaba meydanına kimlerin çıktığını ve devrimin saat tam 12:08'de (Çavuşesku'nun kaçtığı an) başlayıp başlamadığını netleştirmektir.
Programa konuk olarak iki kişi katılır: Borçları ve alkol sorunuyla boğuşan tarih öğretmeni Manescu ve Noel Baba kostümü kiralayarak geçinen yaşlı emekli Piscoci. Canlı yayın başladığında, kasaba sakinleri telefonla programa bağlanarak konukların iddialarını çürütmeye başlar. "Siz meydanda yoktunuz!", "Ben sizi gördüğümde devrim çoktan bitmişti!" gibi itiraf ve ithamlarla program, tarihin ne kadar öznel ve manipülasyona açık olduğunu gösteren absürt bir komediye dönüşür.
Filmin başarısı, başrol oyuncularının sergilediği doğal ve abartısız performanslarda gizlidir. Mircea Andreescu (Piscoci) ve Teodor Corban (Jderescu), karakterlerinin o bezgin ama bir o kadar da gururlu hallerini ustalıkla yansıtırlar. Özellikle öğretmen Manescu rolündeki Ion Sapdaru, alkolün etkisiyle gerçekleri çarpıtan ama bir yandan da dürüst kalmaya çalışan adam portresiyle filmin mizahi yükünü sırtlar.
Oyuncuların her biri, post-komünist Romanya'nın hayal kırıklıklarını, geçim derdini ve geçmişe dair karmaşık duygularını temsil eden birer sembol gibidir. Editoryal açıdan bu kadro, bir kahramanlık hikayesi değil, sıradan ve "küçük" insanların büyük tarihe eklemlenme çabasını mükemmel şekilde canlandırır.
Yönetmen Corneliu Porumboiu, bu ilk uzun metrajlı filmiyle Cannes Film Festivali’nde Altın Kamera (Camera d'Or) ödülünü kazanmıştır. Romen Yeni Dalgası’nın en önemli örneklerinden biri olan yapım, minimal bütçesi ve durağan kamera kullanımıyla sinemada sadeliğin gücünü kanıtlar. Filmin ilk yarısı karakterlerin melankolik dünyasını tanıtırken, ikinci yarıdaki o meşhur televizyon stüdyosu sahnesi, sinema tarihinin en zeki yazılmış diyaloglarından bazılarına ev sahipliği yapar.
Politik hiciv, kara mizah ve toplumsal hafıza üzerine kurulu filmlerden hoşlananlar için bu yapım bir hazinedir. Eğer büyük bütçeli aksiyon sahneleri yerine zekice kurgulanmış diyalogları ve sistem eleştirilerini tercih ediyorsanız, bu komedi dram tam size göre. Ayrıca Doğu Bloğu ülkelerinin geçiş dönemlerine ve bağımsız sinema örneklerine ilgi duyan izleyiciler bu filmi mutlaka izlemelidir.
Bu film, tarihin aslında "kahramanlar" tarafından değil, o an nerede olduğu bile tam hatırlanmayan sıradan insanlar tarafından nasıl yazıldığını (veya uydurulduğunu) anlattığı için izlenmeli. "Devrim o gün bizim sokaktan geçti mi, geçmedi mi?" sorusu üzerinden yapılan bu büyük tartışma, aslında insan hafızasının ne kadar yanıltıcı olduğunu gösteren evrensel bir derstir. Porumboiu, izleyiciyi hem kahkahalara boğuyor hem de derin bir hüzünle baş başa bırakıyor.
Hafıza ve Gerçeklik: Geçmişin nasıl hatırlandığı ve kişisel çıkarların gerçeği nasıl eğip büktüğü.
Devrim Sonrası Hayal Kırıklığı: Büyük değişim vaatlerinin ardından gelen sıradan ve zorlu hayatlar.
Tarihin Öznelliği: Resmi tarihin aksine, "küçük" insanların tanıklıklarının yarattığı kaos.
Eğer bu filmin politik zekasını ve mizahını sevdiyseniz, yine Romen sinemasından 4 Ay, 3 Hafta, 2 Gün veya bir başka sistem eleştirisi olan Bay Lazarescu'nun Ölümü filmlerine göz atabilirsiniz. Ayrıca, benzer bir hiciv tonu taşıyan kara komedi örneği Elveda Lenin! de ilginizi çekebilir.
Filmin orijinal adı olan "A Fost Sau N-A Fost?", "Oldu mu, Olmadı mı?" anlamına gelir ve devrime yapılan atıftır.
Filmin çekildiği kasaba, yönetmen Porumboiu'nun gerçekten büyüdüğü yerdir.
Televizyon programı sahneleri, o dönemin yerel kanallarındaki teknik yetersizlikleri ve amatörlüğü yansıtmak adına bilerek sarsıntılı ve düşük kaliteli bir estetikle çekilmiştir.
Yorum yazmak için giriş yapınız.
Yükleniyor...