Sessizliğin Bakışı Belgesel Konusu

Belgesel, 1965 yılında Endonezya'da gerçekleşen ve milyonlarca insanın ölümüyle sonuçlanan askeri darbe sonrası katliamları merkezine alıyor. Bu kez hikayeyi kurbanların perspektifinden izliyoruz. Adi adında bir gözlükçü, abisinin bu katliamlarda nasıl vahşice öldürüldüğünü, abisini öldüren katillerin bugün hâlâ devlet kademelerinde kahraman gibi dolaştığı bir ortamda keşfeder.

Adi, bir göz muayenesi yapma bahanesiyle katillerin ve onların iş birlikçilerinin kapısını tek tek çalar. Onlara gözlük takıp "daha net görmelerini" sağlarken, aslında geçmişin kanlı gerçekleriyle yüzleşmelerini bekler. Ancak cellatlar, yaptıklarını gururla ve hiçbir pişmanlık duymadan anlatmaya devam ederler. Sessizliğin Bakışı, korku duvarının arkasına hapsedilmiş bir toplumun ve ailesinin acısını dindirmeye çalışan bir adamın sessiz ama devasa direniş öyküsüdür.

Belgesel Hakkında Genel Değerlendirme

Yönetmen Joshua Oppenheimer, ilk filmi The Act of Killing’de katillere kendi suçlarını bir film gibi çektirerek dünyayı sarsmıştı. Bu filmde ise kamerayı kurbanlara çevirerek hikayeyi tamamlıyor. 2016 yılında "En İyi Belgesel" dalında Oscar adaylığı kazanan yapım, görsel diliyle bir sanat filmi estetiğine sahipken, içeriğiyle en ağır drama filmlerini geride bırakacak bir yoğunluğa sahip. Adi’nin her röportajda takındığı o vakur ve sessiz duruş, izleyici üzerinde unutulmaz bir baskı yaratıyor.

Belgeseli Kimler İzlemeli?

Tarihsel adaletsizlikler, insan hakları ve toplumsal hafıza konularına ilgi duyan herkes için bu yapım bir zorunluluktur. Siyasetin ve ideolojinin nasıl birer canavara dönüştüğünü görmek isteyenler ile gerçek bir başarı hikayesi (vicdani bir başarı) arayan izleyiciler bu belgeseli mutlaka izlemelidir. Sinemanın bir yüzleşme aracı olarak nasıl kullanılabileceğini merak edenler için ders niteliğindedir.

Neden İzlenmeli?

Film, bize adaletin sağlanmadığı bir toplumda yaşayanların ruh halini ve suçun nasıl kurumsallaştığını gösteriyor. Adi’nin katillerin gözlerinin içine bakarak sorduğu o zor sorular, izleyiciye "insanlık onuru" kavramını yeniden sorgulatıyor. Katillerin yaşlandığı ama zihinlerindeki vahşetin hiç eskimediği bu sarsıcı yapım, dünyadaki kötülüğün sıradanlığını anlamak adına mutlaka izlenmeli.

Belgeselin Ana Temaları

• Yüzleşme ve İnkar: Katillerin suçlarını birer kahramanlık destanı gibi anlatırken, kurban yakınlarının sessizliği.

• Hafıza ve Adalet: Geçmişin üzerinin örtülmesinin, gelecek nesiller üzerindeki yıkıcı etkisi.

• Korku Kültürü: Katillerin hâlâ iktidarda olduğu bir toplumda gerçekleri konuşmanın tehlikesi.

• Gözlem ve Görmek: Adi'nin bir gözlükçü olması üzerinden kurulan "gerçeği görmek" metaforu.

Hakkında Kısa Bilgiler

• Belgeselde yer alan yerel ekibin çoğu, can güvenlikleri olmadığı için jenerikte "Anonymous" (Anonim) olarak listelenmiştir.

• Film, Venedik Film Festivali'nde Büyük Jüri Ödülü dahil beş ana ödül kazanarak büyük bir başarıya imza atmıştır.

• Joshua Oppenheimer, çekimler sırasında cellatların ve Adi’nin güvenliğini sağlamak için çok karmaşık güvenlik protokolleri uygulamak zorunda kalmıştır.