Üçüncü Adam Film Konusu

Amerikalı ucuz polisiye yazarı Holly Martins, eski dostu Harry Lime’ın kendisine sunduğu iş teklifi üzerine Viyana’ya gelir. Ancak şehre vardığında şok edici bir haberle karşılaşır: Harry Lime, bir trafik kazasında hayatını kaybetmiştir ve cenazesi o gün kaldırılacaktır.

Martins, arkadaşının ölümüyle ilgili anlatılan resmi hikâyedeki tutarsızlıkları fark edince kendi araştırmasını yapmaya karar verir. Görgü tanıkları kazanın ardından iki kişinin cesedi taşıdığını söylerken, bazıları ise orada gizemli bir "üçüncü adamın" daha olduğunu iddia etmektedir. Martins, Harry’nin sevgilisi Anna ile birlikte gerçeğin peşine düştükçe, dostunun aslında sandığı kadar masum olmadığını ve Viyana'nın karanlık yeraltı dünyasında korkunç bir karaborsa ağının döndüğünü keşfeder. Hikâye, Viyana’nın devasa kanalizasyon tünellerinde geçen sinema tarihinin en meşhur kovalamaca sahnelerinden biriyle zirveye ulaşır.

Üçüncü Adam Oyuncuları ve Oyuncu Kadrosu

Filmin en unutulmaz figürü, Harry Lime karakterine hayat veren Orson Welles’dir. Welles, filmde çok az görünmesine rağmen, karizması ve "Guguklu Saat" nutuğu olarak bilinen meşhur replikleriyle tüm hikâyeye hükmeder. Başroldeki Joseph Cotten, vicdanı ve sadakati arasında sıkışmış Holly Martins rolünde son derece başarılı bir performans sergiler.

İtalyan aktris Alida Valli, Harry Lime’a olan karşılıksız ve sarsılmaz aşkıyla trajik bir derinlik sunarken; Trevor Howard, profesyonel ve soğukkanlı İngiliz Binbaşı Calloway rolünde olayların rasyonel yüzünü temsil eder. Bu karakterler, yıkık dökük Viyana sokaklarında adeta bir satranç maçı oynarlar.

Üçüncü Adam Hakkında Genel Değerlendirme

Yönetmen Carol Reed, Graham Greene’in senaryosunu görsel bir şölene dönüştürmüştür. Filmin sinematografisi, aşırı eğik kamera açıları (Dutch angle) ve sert ışık-gölge kullanımıyla izleyicide sürekli bir tekinsizlik ve dengesizlik hissi yaratır. Ayrıca, filmin müzikleri için orkestra yerine sadece Anton Karas tarafından çalınan kanun (zither) ezgilerinin tercih edilmesi, yapıma benzersiz ve ikonik bir atmosfer kazandırmıştır. Üçüncü Adam, sadece bir polisiye değil, aynı zamanda savaş sonrası Avrupa’nın ahlaki çöküşüne dair sert bir eleştiridir.

Üçüncü Adam Kimler İzlemeli?

Kara film (film noir) türüne ilgi duyanlar, gizem ve casusluk hikâyelerini sevenler ve sinema tarihindeki teknik ustalığın nasıl zirve yaptığını görmek isteyen herkes bu filmi izlemelidir. Eğer atmosferin hikâye kadar güçlü olduğu, karakterlerin siyah-beyaz kadar keskin olmadığı gri tonlu dramaları seviyorsanız, Üçüncü Adam sizin için bir başyapıt olacaktır. Bu kült film, her ciddi sinemaseverin "mutlaka izlenmesi gerekenler" listesinde yer alır.

Üçüncü Adam Neden İzlemeli?

Bu filmi izlemek için en büyük neden, sinema tarihinin en meşhur "karakter girişlerinden" birine tanıklık etmektir; Harry Lime’ın karanlık bir kapı eşiğinde yüzüne ışık vurmasıyla göründüğü an, görsel bir mucizedir. Ayrıca, Anton Karas’ın o meşhur müziği eşliğinde Viyana’nın hem üstündeki görkemli dönme dolabı hem de altındaki karanlık kanalizasyonları görmek, sinematik bir yolculuktur. Ahlakın ve dostluğun savaşın yıkıntıları arasında nasıl şekil değiştirdiğini görmek de cabası.

Üçüncü Adam Filmi Ana Temaları

• İhanet ve Sadakat: Bir dostun hatırasına bağlılık ile onun işlediği suçlarla yüzleşme arasındaki çatışma.

• Ahlaki Çürüme: Savaş sonrası sefaletin, insanları en karanlık yollara (sahte ilaç satışı vb.) sürüklemesi.

• Bilinmezlik ve Şüphe: Hiç kimsenin göründüğü gibi olmadığı bir dünyada gerçeği aramanın zorluğu.

Üçüncü Adam Benzeri Filmler

Bu filmin karanlık ve gizemli tonunu sevdiyseniz, Orson Welles’in yönetip oynadığı bir diğer kara film başyapıtı olan Touch of Evil (Bitmeyen Balayı) ilginizi çekebilir. Benzer bir atmosfer için Hitchcock’un Notorious (Aşktan da Üstün) filmi veya daha modern bir casusluk hikâyesi için Tinker Tailor Soldier Spy harika birer alternatiftir. Ayrıca Carol Reed’in bir diğer başarılı gerilimi olan The Fallen Idol (Yıkılan Put) da listenizde olmalı.

Üçüncü Adam Hakkında Kısa Bilgiler

• Filmin senaristi Graham Greene, hikâyeyi önce bir kısa roman olarak yazmış, ardından senaryolaştırmıştır; Greene’e göre Harry Lime karakteri sinema tarihinin en cazibeli kötülerinden biridir.

• Orson Welles’in meşhur "Guguklu Saat" konuşması (İsviçre’deki 500 yıllık barışın sadece guguklu saati ürettiği, İtalya’daki Borgia dönemindeki kaosun ise Rönesans’ı doğurduğu hakkındaki nutuk) aslında senaryoda yoktu, Welles tarafından sete doğaçlama olarak eklenmiştir.

• Yönetmen Carol Reed, çekimler sırasında Anton Karas’ı bir Viyana birahanesinde çalarken bulmuş ve müziğin filmin ruhuna o kadar uygun olduğuna karar vermiştir ki, tüm orkestradan vazgeçmiştir.

Üçüncü Adam Filmine Dair Merak Edilenler

"Üçüncü Adam" aslında kimdir?

Filmin gizemi bu isim üzerinde döner; kazadan sonra Harry Lime’ın cesedini taşıyan iki kişiye yardım eden, ancak resmi kayıtlarda görünmeyen esrarengiz kişidir. Bu kişinin kimliği, filmin en büyük sürprizini oluşturur.

Harry Lime neden öldü (ya da öldü mü)?

Resmi hikâyeye göre Harry bir kamyon çarpması sonucu ölmüştür ancak Holly Martins bu kazanın bir "susturma operasyonu" olduğundan şüphelenir. Gerçek ise çok daha karmaşıktır.

Filmdeki kanalizasyon sahneleri gerçek mi?

Evet, finaldeki ikonik kovalamaca sahneleri Viyana’nın gerçek kanalizasyon tünellerinde çekilmiştir; bu sahnelerdeki ses yankıları ve su sesleri gerilimi artıran en önemli unsurlardır.