
Dram, Romantik

Mui

Young Mui
Mother

Old Woman
Khuyen
Father

Thu
Trung
Mr. Thuan
Tin
Yeşil Papayanın Kokusu (Mùi đu đủ xanh), 1951 yılının Saygon’unda başlıyor. On yaşındaki Mui, zengin ama mutsuz bir ailenin evine hizmetçi olarak girer. Evin hanımı, kocasının sorumsuzlukları ve geçmişteki kayıplarıyla boğuşurken, küçük Mui çevresindeki dünyayı büyük bir merak ve hayranlıkla izler. Karıncaların hareketlerinden, taze kesilmiş bir papayanın içindeki süt beyazı çekirdeklere kadar doğanın her detayı Mui için bir keşif alanıdır.
Yıllar geçer ve Mui büyüyüp genç bir kadın olur. Evin ekonomik durumu bozulunca, çocukken hayranlık duyduğu piyanist Khuyen’in yanına hizmetçi olarak verilir. Khuyen’in modern ve Batılı tarzda döşenmiş evi, Mui’nin geleneksel ve sessiz dünyasıyla birleşince aralarında kelimelere dökülmeyen, sadece bakışlar ve müzikle beslenen derin bir bağ filizlenir. Film, kaosun ve savaşın eşiğindeki bir ülkede, bir kadının içsel huzurunu ve aşkı bulma sürecini masalsı bir dille yansıtıyor.
Filmin başarısının temelinde, duyguları minimal hareketlerle aktaran oyuncu performansları yatar. Mui’nin çocukluğunu canlandıran Lu Man San, saflığı ve meraklı bakışlarıyla izleyiciyi hikayeye bağlarken; yetişkin Mui rolündeki Tran Nu Yên-Khê, zarafeti ve sessiz gücüyle filmin estetik ruhunu tamamlıyor.
Piyanist Khuyen rolünde Vuong Hoa Hoi, Batılılaşmış Vietnamlı aydın portresini başarıyla çiziyor. Oyuncuların diyalogdan ziyade fiziksel varlıklarıyla ön planda olduğu bu yapım, bir biyografi karakterinin gelişimini izler gibi Mui'nin olgunlaşma sürecini tüm detaylarıyla sunuyor. Yönetmen Tran Anh Hung’ın eşi olan Tran Nu Yên-Khê, karakterine kattığı derinlik sayesinde filmin sembolik anlatımını güçlendiriyor.
Vietnam asıllı Fransız yönetmen Tran Anh Hung tarafından çekilen bu film, 1993 yılında Cannes Film Festivali’nde "Altın Kamera" ödülünü kazanmış ve 1994’te "En İyi Yabancı Dilde Film" dalında Oscar’a aday gösterilmiştir. Filmin en şaşırtıcı özelliği, Vietnam’da geçmesine rağmen tamamen Fransa’daki bir stüdyoda kurulan setlerde çekilmiş olmasıdır. Bu durum, yönetmene ışık ve ses üzerinde tam bir kontrol imkanı vererek filmi görsel bir başyapıta dönüştürmüştür.
Sinematografisiyle büyüleyen yapım, adeta hareketli bir tablo hissi uyandırır. Kamera, Mui’nin peşinden evin koridorlarında ve bahçesinde süzülürken, izleyiciye Vietnam’ın o nemli ve sıcak atmosferini derinden hissettirir. Minimalist kurgusu ve doğal seslerin (böcek sesleri, su damlaları, yaprak hışırtısı) kullanımı, filmi bir meditasyon deneyimi haline getiriyor.
Yavaş sinema (slow cinema) tutkunları, görsel estetiğe önem verenler ve şiirsel anlatımları sevenler için bu film bir mücevher değerindedir. Uzak Doğu kültürüne ve mutfağına ilgi duyanlar, filmin detaycı yaklaşımından büyük keyif alacaktır. Bir platform filmi üzerinden gündelik hayatın stresinden uzaklaşmak ve huzurlu bir hikayeye ortak olmak isteyen izleyiciler için Yeşil Papayanın Kokusu kusursuz bir tercihtir.
Bu film, "bakmak" ile "görmek" arasındaki farkı anlattığı için izlenmelidir. Mui karakteri üzerinden, en zor şartlarda bile dünyadaki güzellikleri keşfetmenin mümkün olduğunu gösteren bir hayat felsefesi sunuyor. Sinemada sadece büyük olayların değil, bir meyvenin kokusunun veya bir böceğin yürüyüşünün de ne kadar dramatik olabileceğini kanıtlıyor. Ayrıca, Vietnam sinemasının uluslararası alandaki en prestijli örneğini görmek adına kaçırılmaması gereken bir sanat eseridir.
Gözlem ve Doğa: Yaşamın içindeki küçük mucizelere karşı duyulan hayranlık.
Sınıfsal Statü ve Sabır: Bir hizmetçinin sessizce yürüttüğü ağır emeği ve buna rağmen koruduğu zarafeti.
Büyüme ve Değişim: Çocuksu merakın, yetişkinlikte derin bir sevgiye ve aidiyete dönüşmesi.
Kültürel Estetik: Geleneksel Vietnam yaşam tarzı, yemekleri ve ritüellerinin görsel bir şölenle sunumu.
Eğer bu filmin yarattığı huzuru ve estetiği sevdiyseniz, şu yapımları da listenize eklemelisiniz:
The Scent of Burning Grass: Vietnam tarihine ve toplumsal yapısına farklı bir açıdan bakan dramatik bir yapıttır.
In the Mood for Love (Aşk Zamanı): Renk kullanımı ve melankolik atmosferiyle bu filme benzer bir görsel büyüleyiciliğe sahiptir.
Spring, Summer, Fall, Winter... and Spring: Doğanın döngüsü ve içsel huzur üzerine kurulu bir başka Uzak Doğu başyapıtıdır.
Filmin tamamı Paris yakınlarındaki bir stüdyoda çekilmiştir; yönetmen Vietnam'daki gerçek ışığı ve nemi yakalamak için özel teknikler kullanmıştır.
Filmin adı, taze papaya meyvesi kesildiğinde ortaya çıkan o ferahlatıcı kokuyu ve bu kokunun uyandırdığı anıları simgeler.
Yönetmen Tran Anh Hung, bu filmle Vietnam sinemasını dünya festivallerinin odağına taşımıştır.
Filmdeki piyano besteleri, karakterlerin iç dünyasındaki Batı-Doğu sentezini yansıtmak amacıyla özenle seçilmiştir.
Yönetmen, hikayeyi kelimeler yerine görüntüler ve sesler üzerinden anlatmayı tercih etmiştir; bu sayede izleyicinin Mui’nin iç dünyasını daha derinden hissetmesi amaçlanmıştır.
Papaya, Vietnam kültürünün ve günlük hayatının bir parçasıdır. Filmde ise Mui’nin doğayla olan bağını, saflığını ve hayatın basit ama etkileyici detaylarını temsil eden bir metafordur.
1994 yılında En İyi Yabancı Dilde Film dalında aday gösterilmiştir ancak ödülü bir diğer güçlü yapım olan Belle Epoque kazanmıştır.
Yorum yazmak için giriş yapınız.
Yükleniyor...